تحقیق و پژوهش در مورد خاويار

تحقیق و پژوهش در مورد خاويار

فهرست:

عنوان صفحه
۱-مقدمه
۲-رده بندي ماهيان خاوياري
۳-درياي خزر زيستگاه مطلوب ماهيان خاوياري
– وضع جغرافيايي، اقليمي و منابع زيستي درياي خزر
– گونه هاي ماهيان خاوياري درياي خزر
– بررسي يك نوع ماهي خاوياري: فيل ماهي
۴-بهره برداري
-ادارات شيلات و نواحي صيد
-فصول و امكان صيد برحسب مهاجرت گونه ها
-روشهاي صيد
-آلات و ادوات صيد ماهيان خاوياري
-استاندارد طولي ماهيان خاوياري قابل صيد
۵-برآورد مقدار صيد و توليد ساليانه خاويار در ايران
۶-بررسي و تحليل كمي صيد ۲۷ ساله ماهيان خاوياري در سواحل ايران
۷-توليد خاويار در ايران
۸-روشهاي نگهداري تخمهاي تازه ماهيان خاوياري قبل از عمل آوري
-عمل آوري و حفظ تخمها در مقابل فساد با نمك
۹-روشهاي عمل آوري خاويار
-طرز نگهداري خاويار
۱۰-تركيبات و خواص خاويار
۱۱-خاويار مصنوعي
۱۲- منابع

 

 

ماهيان خاوياري كه به علت توليد خاويار لذيذ و گرانبها، گروهي از مهمترين ماهيان تجارتي جهان محسوب مي شوند جزء نخستين مهره داراني هستند كه سرسلسلگان آنها در دوران اول زمين شناسي از آغاز دورة كربنيفر در سطح وسيعي از آبهاي روز زمين وجود داشته اند. نتايج حاصل از بررسيهاي انجام شده، گونه هاي موجود را به اجداد قديمي آنها كه ۱۱۰ تا ۱۲۵ ميليون سال پيش در دورة كرتاسه زندگي مي كردند منسوب مي نمايند و اين ادامة حيات آنها از زمانهاي بس قديم تا امروز توجه بعضي از متخصصين ديرين شناسي را به خود جلب نموده است.

بر اساس آمار سازمان خواروبار جهاني در سال ۱۹۸۱ از مقدار بيش از ۲۹ هزار تن صيد جهاني ماهيان خاوياري در حدود ۲۸ هزار تن فقط محصول درياي خزر بوده كه از اين مقدار چيزي در حدود ۱۵۰۰ تن سهم ايران در جنوب درياي خزر و ۲۶۵۰۰ سهم شوروي سابق از اين دريا بوده است. از اين تاريخ به بعد روند تنزل صيد اين ماهيان در اثر بي توجهي به آلودگي آب رودخانه ها به ويژه در ولگا و همچنين فروپاشي نظام شوروي در جمهوريهاي اطراف درياي خزر آغاز گرديد به طوري كه مقدار صيد شوروي در آخر اين دهه در سال ۱۹۹۰ به مقداري در حدود ۱۶ هزار تن تنزل يافت ولي در سواحل اين در جنوب درياي خزر به علت اجراي طبيعي مقررات نظارت بر صيد، مقدار صيد نسبت به آغاز اين دهه چيزي بيشتر از ۵۰۰ تن فزوني داشته است كه البته اين موضوع از نظر وجود جمعيتهاي منطقه اي در جنوب اين دريا قابل بررسي مي باشد. ادامة روند صيد نامعقول به ويژه بعد از فروپاشي كامل نظام شوروي سابق چنان ضربه اي به ذخاير ماهيان خاوياري درياي خزر وارد آورد كه طبق آمار فائو در سال ۱۹۹۳ مقدار صيد روسيه از اين ماهيان در درياي خزر به چيزي كمتر از ۸ هزار تن و براي ايران نيز در اين سال نسبت به ۱۹۹۰ از ۲۰۲۰ تن به ۱۵۰۰ تن كاهش پذيرفت.

به موازات اين فاجعه در كشورهاي اروپايي توليد ماهيهاي خاوياري به صورت پرورشي در حال افزايش بوده است. براي مثال در سال ۹۲-۱۹۹۱ مقدار ۱۰۰ تا ۲۰۰ تن از انواع ماهيهاي خاوياري در آلمان پرورش يافته و توليد فرانسه نيز تقريباً همين مقدار بوده است. توليد ايتاليا در سال ۱۹۹۲ برابر ۴۰۰ تن و در لهستان، مجارستان، بلژيك، دانمارك، اتريش و اسپانيا مجموعاً بالغ بر يك هزار تن بوده است. پرورش ماهيان خاوياري در كشورهايي نظير چين، ژاپن و كشورهاي آمريكاي شمالي نيز رو به توسعه مي باشد و در نروژ و يونان هم توجه خاصي به اين شيوه معطوف داشته اند. از اين همه اقدامات شايد بتوان اين طور نتيجه گرفت كه بهره برداري از حاصل تكثير و پرورش ماهيان خاوياري به تدريج مي رود تا جايگزين صيد آنها در طبيعت شود، درنتيجه ايران و روسيه در بازارهاي جهاني با رقبايي روبرو خواهند شد كه به سرعت در حال توسعه صنعت پرورش اين ماهيان هستند.

به علاوه در سالهاي اخير صيد ماهيان خاوياري در روسيه هر سال بين يك تا دو هزار تن در حال كاهش بوده است و در سال ۱۹۹۴ مقدار كل صيد اين ماهيان در درياي خزر به ۵۷۰۰ تن و در سال ۱۹۹۵ به ۲۹۰۰ تن تنزل يافته است كه اگر وضعيت به همين ترتيب پيش برود بعيد نيست كه تا اواسط دهة اول قرن بيست و يكم در اثر كم شدن ذخاير و محدود شدن آن، مقدار صيد اين ماهيان ارزش تجاري خود را كاملاً از دست بدهد (Ivanov et al. ,1999). نتيجة تجزيه و تحليل تركيب صيد سالهاي اخير در درياي خزر نه تنها حاكي از كاهش كل ذخاير است بلكه از خطر انقراض گونه هايي از اين ماهيان نيز خبر مي دهند. ماهي شيپ كه مي تواند با ماهي دراكول دورگه هاي پرورشي با وزن بالايي ايجاد نمايد رو به كاستي شديد نهاده است. نسل فيل ماهي كه در حال حاضر محل زاد و ولد اصلي آن شط ولگا در شمال و تا حدودي رود كورا در بخش جنوب غربي درياي خزر مي باشد، در اثر آلودگي صنعتي و محدود شدن روز افزون سطح مناطق تخمريزي در اين دو رودخانه هر روز با خطر بيشتري روبرو مي باشد و طوري كه هر دو گونة بالا را به ويژه در سواحل ايران در جنوب درياي خزر بايد جزء ماهيهاي به شمار آورد. چه راه حلي براي رهايي از اين خطرات در حوزه درياي خزر وجود دارد؟ در اينجا بدواً بحث رژيم حقوقي اين دريا پيش مي آيد ولي از ديدگاه حفظ نسل و توسعه پايدار منابع زندة آن پاسخ عبارت است از؛ مقابله و مبارزه با:

-آلودگيهاي صنعتي و زراعي.

-سد معبر پل ها و سدهاي احداثي برروي رودخانه هاي ويژة زاد و ولد اين ماهيها.

-صيد قاچاق و غيرقانوني.

-صيدهاي بي رويه و خارج از فصل.

چگونه مي توان به اين اهداف دست يافت؟

با همكاري مشترك چند جانبه كشورهاي بزرگ و كوچك اطراف اين دريا از طريق انعقاد و اجراي قراردادي تحت عنوان:

«عهدنامه منطقه اي حفاظت از منابع زنده ماهيان خاوياري درياي خزر» متشكل از كميته هاي زير:

-كميته تهيه و تدوين آئين نامه و مقررات صيد و نظارت بر آن.

-كميته بهره برداري با هدف ايجاد بهبود در روشهاي صيد و تكنولوژي تهيه خاويار و ساير محصولات ماهيان خاوياري

-كميته تخصصي غذاي ماهيان خاوياري پرورشي با هدف پيدا كردن بهترين فرمول غذايي براي هر گونة مورد پرورش.

-كميته تحقيقات بيولوژيك و بيوتكنيك تكثير و پرورش ماهيان خاوياري درياي خزر.

-كميته تهيه و تدوين آئين نامه و مقررات مبارزه با آلودگيهاي صنعتي و زراعي و نظارت بر آن.

-كنسرسيوم تعيين و تقويت و تجديد نظرهاي ساليانة قيمت جهاني خاويار محصول درياي خزر.

 

رده بندي ماهيان خاوياري

خانوادة ماهيان خاوياري يا تاس ماهيان (Acipenseridae) همراه با يك خانوادة ديگر به نام كفچه ماهيان (Poluodontidae) و يك خانوادة سنگواره اي از بين رفته (Chondrosteidae) متعلق به راستة تاس ماهي سانان (Acipenseriformes) مي باشند. اين راسته به علاوة تعداد زيادي راسته هاي فسيلي در فوق راستة ماهيان غضروفي – استخواني (Chondrostei) قرار دارند كه داراي اسكلتي غضروفي – استخواني و بالة دمي شكافدارند كه بخش بالايي اين باله كشيده تر مي باشد. اين فوق راسته متعلق به زير ردة شعاعي باله ها (Actinopterygii) است كه از باله دهاي با اشعه ريز و درست برخوردارند. بالاخره زير ردة مزبور در ردة ماهيهاي اسكلتي استخواني مي باشند.

درياي خزر زيستگاه مطلوب ماهيان خاوياري

بر اساس بررسيهاي صاحبنظران بزرگ علم اكولوژي دريا و آبهاي شيرين، بين اماكن زندگي ماهيهاي خاوياري در نيمكره شمالي، درياي خزر كه بزرگترين درياچة بستة جهان است با حوزة خود مناسبترين زيستگاه اين ماهيان در روي زمين به شمار مي آيد.

 

وضع جغرافيايي، اقليمي و منابع زيستي درياي خزر

اين دريا در ميان آسياي باختري و اروپاي شرقي از ۴۶ درجه و ۳۸ دقيقه تا ۵۴ درجه و ۳۴ دقيقه طول شرقي، و ۳۶ درجه و ۳۴ دقيقه تا ۴۷ درجه عرض شمالي گسترده مي باشد و عملاً آبراهه اي است كه دو قاره آسيا و اروپا را به هم مرتبط مي سازد.

طول درياي خزر در حال حاضر ۱۲۰۵ كيلومتر، پهناي متوسط آن ۴۳۷ كيلومتر مي باشد. پهن ترين قسمت دريا در شمال ۵۵۴ كيلومتر و باريكترين قسمت آن بين شبه جزيره آبشوران و دماغة كواكي ۲۰۲ كيلومتر است. محيط دربرگيرندة سواحل كليه كشورهاي اطراف اين دريا تقريباً ۷۰۰۰ كيلومتر مي‌باشد كه ۹۰۰ كيلومتر آن در سرحد جنوبي، سواحل شمالي ايران را تشكيل مي دهد. با توجه به ابعاد مذكور، مساحت درياي خزر تقريباً ۴۳۸ هزار كيلومتر مربع است كه با درنظر گرفتن اعماق مختلف آن حجم آب اين دريا بالغ بر ۷۹۳۲۰ كيلومتر مكعب مي گردد. وسعت حوزة آبريز دريا در حال حاضر در حدود ۷۳۳/۳ ميليون كيلومتر مربع است كه از اين سطح حوزة آبريز ايران برابر ۲۵۶ هزار كيلومتر مربع مي باشد.

تا دو دهه پيش سطح درياي خزر در حدود ۲۸ متر پايين تر از سطح اقيانوسهاي جهان بوده است. از سال ۱۳۵۷ هـ . ش (۱۹۷۸ ميلادي) افزايش آب اين دريا مجدداً شروع شده به طوري كه در سال ۱۳۶۸ هـ . ش (۱۹۹۰ ميلادي) به ۳۵/۲۷ متر و در سال ۱۳۷۱ هـ . ش (۱۹۹۳ ميلادي) به ۳۷/۲۶ متر رسيده است.

اين دريا از نظر جغرافيايي به سه بخش شمالي، مياني و جنوبي تقسيم مي‌شود. مساحت بخش شمالي كه كم عمق ترين بخش اين دريا به شمار مي رود ۸۰ هزار كيلومتر مربع است كه عمق آن حداقل ۲ متر و حداكثر ۵ متر مي باشد (اين عمق فقط در مجاورت بخش مياني حداكثر به ۲۵ متر مي رسد). حجم مقدار آب اين ناحيه با دارا بودن بيش از  سطح دريا از يك درصد كل حجم آن تجاوز نمي كند.

ناحيه مياني دريا از شمال به خليج مانگشلاق و در جنوب به شبه جزيرة آبشوران محدود مي باشد. مساحت آن حدود ۱۳۸ هزار كيلومتر مربع و عمق متوسط آن حدود ۱۷۰ متر است. حداكثر عمق دريا در اين بخش تقريباً ۷۰۰ متر مي باشد. حجم آب آن در حدود ۲۵ هزار كيلومتر مكعب يعني تقريباً چيزي نزديك به  حجم كل آب دريا مي باشد.

بخش جنوبي كه در حدود  مساحت كل دريا را دربر مي گيرد در حدود  حجم آب آن را به خود اختصاص مي دهد. عمق متوسط آن تقريباً ۳۲۴ متر است. عميق ترين نقطه دريا نيز در اين بخش واقع شده كه در حدود ۱۰۰ متر مي باشد.

از نظر آب و هوا، ناحية شمالي در زمستان سرد و يخبندان (گاهي تا زير صفر درجه سانتيگراد) و در تابستان از هواي معتدل در حدود ۲۲ درجه سانتيگراد برخوردار مي باشد. آب و هواي بخش جنوبي در زمستان معتدل و در تابستان تا حدي گرم است دماي هواي آن به طور متوسط به ۲۷ درجه سانتيگراد مي رسد ولي به علت عميق بودن دريا در اين بخش از شدن گرما در اعماق پايين كاسته مي شود.

شوري درياي خزر در مقايسه با آب اقيانوسها كم بوده و از نظر تركيبات داراي سولفات و كربنات كلسيم و منيزيم فراوان است كه از اين لحاظ نزديك به وضعيت آبهاي شيرين مي باشد. ولي از نظر كلرايد مشخصات آب آن شبيه مشخصات آبهاي اقيانوسي است. غلظت املاح محلول در آب ۱۳ تا ۱۵ در هزار و شوري متوسط آن حدود ۱۳ گرم در ليتر است. مقدار شوري در مناطق مختلف دريا نيز متفاوت است، مثلاً در حوالي مصب رودخانه ولگا شوري آب حدود ۳ در هزار و در قسمتهاي جنوبي و شرقي حدود ۱۳ در هزار مي باشد.

جريانهاي درياي خزر تاكنون به طور دقيق مورد بررسي قرار نگرفته اند. جريانهاي مؤثر آن به شكل يك سيكلون مي باشد كه سراسر حوزة پر آب دريا را تحت سيطرة خود داشته و در بخش مياني و جنوبي وضع گردابهاي دايره اي شكل به خود مي گيرد. بررسيهايي كه در عمق كمتر از ۵۰ الي ۱۰۰ متري انجام شده نشان مي دهد كه سرعت جريان ۳۰ تا ۴۰ سانتي متر در ثانيه مي باشد و حداكثر سرعت آن مي تواند به ۸۰ الي ۱۰۰ سانتيمتر در ثانيه هم برسد. در مناطق ساحلي، بين جريان اصلي و ساحلي جريانهاي ضعيفي با سرعت ۱۰ الي ۱۵ سانتيمتر در ثانيه وجود دارد.

در درياي خزر ۲۱ خانواده و ۶۴ جنس ماهي وجود دارد. از اين جنسها تا كنون ۱۵ گونه، ۶۲ زيرگونه و ۱۳ نژاد شناسايي شده اند كه در بين آنها ماهيان خاوياري از ممتازترين ماهيها محسوب مي شوند .

تحقیق و پژوهش در مورد خاويار

نوشته تحقیق و پژوهش در مورد خاويار اولین بار در فايل مارکت – بازار فايل پدیدار شد.

لطفا از لينک زير دانلود کنيد

دانلود 

فايل

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>